Haptonomie

Wat is haptonomie nou “precies“?

Haptonomie is een mensbenadering die zich bezig houdt met de ontwikkeling en verheldering van het menselijk gevoelsleven.

In de gezondheidszorg is haptonomie een aanvullende begeleidingswijze voor mensen die hun klachten of problemen beter willen leren verstaan en hanteren.
De cliënt wordt mogelijkheden aangereikt om juist zelf actief te zijn, zelf in beweging te komen ten behoeve van zijn of haar functioneren.

Haptonomie wil mensen bewuster met hun gevoel, hun lichaam en met zichzelf, maar daarmee ook met de ander en de omgevende ruimte in contact brengen.
Hierdoor worden mensen zich bewust van de verschijnselen en reacties die optreden in hun lichaam bij diverse vormen van contact en communicatie.

Wat moet ik me daar dan bij voorstellen?

Gevoelsbewegingen
In ons lichaam voelen we onze eigen "innerlijke gevoelsbewegingen". Iemand kan innerlijk "ergens naar toe bewegen" (zich openen) of "ergens van af bewegen" (zich afsluiten). Deze beweging wordt vaak in een snelle eerste impuls gevoeld of ervaren: iemand staat op ja of staat op nee. Deze reactie voelen we gecentreerd in de buik en vindt sneller plaats dan we deze zouden kunnen bedenken. Het is een zuivere eerste impuls zonder mentale inmenging.
Het herkennen van en het gevoel krijgen voor deze eigen innerlijke bewegingen speelt een belangrijke rol in de haptonomische begeleiding. Tijdens gesprekken en bij oefeningen in de ruimte of op de behandelbank gaat een cliënt gevoel ontwikkelen voor hoe hij hiermee om  kan gaan.

Soepel en stevig op je benen staan
Concreet wordt in de sessies ervaren dat goed in contact zijn met het eigen gevoel specifieke gevolgen heeft voor het lichaam. Als er een evenwicht is tussen voelen (lichaam) en denken (hoofd) is dit letterlijk te voelen en zichtbaar in houding, evenwicht, souplesse en draagkracht van het lichaam. Men is gegrond in het gevoel en helder in het hoofd.
Iemand voelt zich letterlijk stevig op zijn benen staan, beweegt licht en kan fysieke druk soepel dragen. Opvallend is dat iemand tevens, onbewust, vanuit zijn buik is gaan ademen, terwijl hij daarvóór mogelijk een oppervlakkige hoge ademhaling had.
Op het mentale vlak is er rust en een adequaat denken passend bij het moment.

Vertrouwen
Wanneer een cliënt dit voelt en zich ervan bewust wordt geeft dit hem vertrouwen. Er is een gevoel van innerlijk rust, veiligheid en juist een áfgenomen kwetsbaarheid .
Hij merkt dat hij zijn lichamelijke en geestelijke verkramping of blokkades gaat loslaten en zijn klachten die daar mee samenhangen zullen afnemen. Hij ervaart tevens dat hij zijn grenzen kan verleggen en zijn draagkracht kan vergroten door beter met de aandacht bij zijn gevoel en in contact met zichzelf te blijven. Hierdoor ontstaat er ook meer ruimte voor de relatie tot anderen.


Zelfstandigheid
Hij neemt ruimte voor zichzelf als zelfstandig persoon, maar heeft ook gevoel voor de ánder. In een echt contact stelt hij zich actief en bewust open naar zichzelf, de ander en de omgevende ruimte, maar kan zich ook afsluiten en op basis van zijn eigen gevoel nee zeggen. Hij heeft gevoel voor zijn eigen grenzen en kan deze respecteren.
Er is een besef van eigenwaarde en waarde van de ander en geen tot "aan"passing neigende afhankelijkheid. De persoon kan zich vrij voelen en constructief handelen vanuit emotie en verstand.

Zelf ervaren
“Haptonomie” is feitelijk niet uit te leggen, maar moet ervaren worden. Woorden schieten hier tekort. Maar de gevoelde ervaring is voor een ieder wel weer concreet en vergelijkbaar. Het leren verwoorden van het gevoelde geeft de mogelijkheid om dit te delen en onze gevoelsfunctie beter te verstaan en te hanteren. Het gevoel geeft kleur en een subtiele of volle dimensie aan de ervaring.

Stel je eens voor hoe je aan iemand zou uitleggen wat je voor die rode rozen voelt of hoe een aardbei smaakt of waarom je Mozart zo mooi vindt…..


Voor wie kan haptonomie iets betekenen?

Mensen met langdurige spannings - en stressverschijnselen, zich uitend in overspannenheid, burn-out klachten, depressiviteit en lichamelijke klachten, zoals rug - en nekklachten, hoofdpijn of andere chronische pijnklachten.

Mensen met chronische of levensbedreigende ziekten of beperkingen na een ongeval, die het vertrouwen in hun lichaam kwijt zijn en moeten leren omgaan met klachten, pijn, de angst, de onmacht, boosheid en het verdriet die de reacties op zulke aandoeningen met zich mee kunnen brengen.
Ook het werken aan herstel of het leren accepteren van een nieuwe lichamelijke toestand kan met haptonomische begeleiding ondersteund worden.

Bij rouw - en verliesverwerking zijn emoties en gevoelens betrokken die op fysiek -emotioneel en mentaal niveau aandacht vragen.

Bij relatieproblemen in partnerrelaties of binnen een gezin of familie.
Bij autonomie - en hechtingsproblematiek.

Bij angststoornissen en fobieën, hyperventilatie.
Bij trauma ten gevolge van mishandeling en/of misbruik.

Bij aandacht - en concentratieproblemen; ADD, ADHD.

Bij Autisme Spectrum Stoornissen.

Bij het moeten presteren onder grote druk, privé, of in de sport, muziek of het bedrijfsleven.

Bij zwangerschap - en geboortebegeleiding.